Rama Tours

Deel dit nieuws:

Auteur
Lauren ter Borg
Reisspecialist
Stel een vraag
hoofdfoto blog kunst rama tours

Kunst op kantoor van Rama Tours

Lauren ter Borg, 8 april 2020

Degenen die onze winkel wel eens bezocht hebben, is het vast wel opgevallen: wij bij Rama Tours Holland zijn liefhebbers van Indonesische (schilder)kunst. Door de jaren heen hebben we een aardige collectie kunstwerken weten te verzamelen. Sommige werken hebben we in Indonesië zelf gekocht en een deel van onze collectie bestaat uit schilderijen die we hebben verworven bij onze goede vriend en kunstverzamelaar Ewald Rotermundt. Indonesische schilderkunst wordt vaak geassocieerd met traditionele kunstvormen zoals batik en wajang. Hoe hebben deze traditionele stijlen bijgedragen aan de hedendaagse moderne kunst in Indonesië? In deze blog bespreken wij een paar schilderijen uit de kunstcollectie van Rama Tours. Wij geloven namelijk dat cultureel begrip een positieve bijdrage kan leveren aan uw reiservaring.

3-abas-alibasyah-bij-rama-tours-holland

Ten tijde van Nederlands-Indië schilderden Indonesische kunstenaars romantische verbeeldingen met uitgestrekte groene rijstvelden, roodgekleurde vulkanen en bamboehutjes geheel volgens de “Europese” norm. De schilderijen werden veelal door Nederlanders gekocht, die zo een beeld kregen van “Mooi-Indië”. Door toename van het toerisme werd de vraag naar deze “idyllische” kunst steeds groter en gingen meer en meer kunstenaars hun werk hieraan aanpassen. Om de Balinese kunst tegen deze vercommercialisering te beschermen, richtten diverse Indonesische kunstenaars in 1935 de invloedrijke Pita Maha beweging op. Deze beweging zette zich af tegen de westerse invloed door juist traditionele Balinese kunstvormen te koesteren. Tevens moest de verkoop van traditionele kunst worden bevorderd door het organiseren van tentoonstellingen. Ondanks de inspanningen van deze beweging, bleef de vraag naar schilderijen van geromantiseerde landschappen uit Indonesië groeien.

Van traditioneel naar modern

In de strijd naar de onafhankelijkheid van Indonesië werden nationalistische schilderijen met actuele, soms politiek geladen, onderwerpen steeds belangrijker. Er ontstond een expressief-realistische beweging. Toen Indonesië onafhankelijk werd van Nederland gingen de Indonesische kunstenaars op zoek naar een eigen identiteit. Deze werd met name gevonden in het geëngageerd realisme, om zo te kunnen bijdragen aan het maatschappelijk debat. Nadat Soeharto aan de macht kwam in 1967, ontwikkelden Indonesische kunstenaars een abstractere stijl. Er werd teruggegaan naar de “roots”: traditioneel Indonesische motieven kregen weer aandacht. President Soekarno stimuleerde deze ontwikkeling. Ook werd er opnieuw gebruik gemaakt van de traditionele sierstijlen als verzet tegen de Westerse invloed, zoals de eeuwenoude wayangvoorstellingen op Bali. De traditionele poppentheaters zijn een belangrijk onderdeel van de Indonesische cultuur. Deze wayang kulit vormde voor veel schilders een inspiratiebron. Als u in onze etalage kijkt, ziet u diverse wayangpoppen. Ze zijn prachtig versierd en heel excentriek.

blog indonesische schilderkunst in de winkel van rama tours holland 5

Vroeger hadden veel dorpen op Bali elk hun eigen kunstspecialisatie. Zo werd Batubulan het centrum voor beeldhouwen, Mas voor houtsnijwerk, Celuk voor goud- en zilversmeden en Ubud voor schilderkunst. Typerend voor de Balinese schilderkunst zijn de tweedimensionale schilderijen die zijn gebaseerd op de kunstvormen van de eeuwenoude Hindoe-Javaanse cultuur die zich ten tijde van het Majapahit rijk in de 13e eeuw naar Bali verspreidde. Pas veel later, in de 19e eeuw, werd kennis over de menselijke anatomie en perspectief door o.a. de Nederlander Rudolf Bonnet geïntroduceerd.

I Wayan Sadia

schilderij i wayan sadia | rama tours holland ons kantoor


Een fraaie verzameling Indonesische kuns
t

Een voorbeeld van deze tweedimensionale schilderkunst is het werk “Hari Raya” van I Wayan Sadia, dat in de etalage van onze winkel hangt. Het schilderij van Sadia is duidelijk een voorbeeld van de Ubudschool. Het typerende tweedimensionale schilderij is gebaseerd op de eeuwenoude Hindoeïstische cultuur op Java. De term Hari Raya betekent in het Bahasa feestdag. Op het doek speelt zich een traditioneel Balinees tafereel af: Balinese vrouwen die voorbereidingen treffen voor deze feestdag en offers naar de tempel brengen. Het werk is typerend voor de periode waarin Sadia dit schilderij maakte: het terugkeren van traditionele feesten en gebruiken uit de Indonesische cultuur stonden na de onafhankelijkheid van Indonesië centraal. De Balinese vrouwen lijken eerder op poppen dan op een realistische afbeelding van de mens, mede omdat zij zijn omlijnd met een zwarte lijn, waardoor de vrouwen niet levensecht lijken. Beplanting en bloemen zijn zeer gedetailleerd geschilderd in heldergroene kleuren. Het schilderij geeft een kijkje in het leven van de traditionele Balinese cultuur, waarbij het lijkt alsof de Westerse wereld deze cultuur nooit heeft aangetast.

Nyoman Ganarsa

blog indonesische schilderkunst in de winkel van rama tours holland 2

Een vooruitstrevend werk dat in onze winkel hangt is het schilderij “humanity” van Nyoman Ganarsa. Ganarsa staat bekend als pionier op het gebied van postmodern- expressionisme in Bali. Hierbij laat men zich leiden door emoties en het onderbewuste. Ook wordt er vaak grof geschilderd met gebruik van felle kleuren. Er wordt geen perspectief gebruikt en vervormingen zijn gangbaar. Ganarsa werd geboren in Kamasan, een dorpje waar veel Balinese kunst te vinden is. Als een van de weinige Indonesische schilders had hij een Westerse schilderstijl aangenomen, waarin de vrijheid van het individu en emotionele denkbeelden centraal staan. Op Bali heeft Gunarsa zijn eigen museum opgericht, waarin zijn schilderwerken tentoon worden gesteld. Ook worden hier andere traditionele Balinese kunstwerken getoond zoals wajangpoppen en Balinees houtsnijwerk. Tevens hielp Ganarsa in de jaren ‘80 met het oprichten van de vooruitstrevende beweging Sanggar Dewata Indonesia (SDI). In tegenstelling tot de bovengenoemde Pita Maha beweging, richtte SDI zich op zelfexpressie, zelfontplooiing en het vormen van een “nieuwe” nationale identiteit.

Sudarisman

ons kantoor rama tours holland schilderij 3 sudirman

Het werk “Tegar” van Sudarisman heeft iets weg van een foto: de Indonesische man is zeer gedetaileerd geschilderd. “Tegar” betekent in Bahasa voor “sterk”: hetgeen goed past bij de manier waarop de man poseert. Hij draagt onder zijn moderne kleding een traditioneel kostuum. Zo heeft hij een Blangkon op zijn hoofd, een klassiek Javaans kledingstuk. En dan is er nog de duif, die -uiteraard- symbool staat voor vrede. De duif staat echter in schril contrast met het zwaard dat hij in zijn rechterhand draagt. In dit schilderij toont Ganarsa het verschil tussen traditionele en moderne symbolen waarbij diverse lagen worden blootgegeven, die de Indonesische man een mysterieus doch sterk imago geven.

Edith Bons

blog schilderkunst uit indonesie | rama tours holland

Een ander noemenswaardig schilderij is dit kleine kunstwerkje van ongeveer 30×30 cm gemaakt door Edith Bons. Edith werd geboren in 1952 in Papua, destijds Nederlands Nieuw-Guinea, en verhuisde na 10 jaar naar Groningen. Haar achtergrond is voor haar altijd een bron van inspiratie geweest en dat is ook te zien in haar kunst. Ze brengt met haar kunst twee werelden samen: Indonesië en Nederland. Zij is een van de Indische kunstenaars die traditionele kunstvormen (wajang, batik en houtsnijkunst) laat terugkomen in haar hedendaagse werken. Ze maakt onder andere een collectie kunstwerken waar het Poleng motief centraal staat. Dit Poleng motief symboliseert kosmische eenheid en is afkomstig uit Bali, waar het met name in textiel wordt verwerkt. Edith zelf zegt dat dit motief een weerspiegeling is van haarzelf: “waar sta ik zelf, tussen zwart en wit”.

Nyoman Tusan

Tot slot nog een ander voorbeeld van hoe traditionele Balinese symbolen worden uitgebeeld in moderne kunst, gemaakt door schilder Nyoman Tusan. Tusan (1933-2002) verwijst in dit schilderij naar een Indonesische mythologie, Dewi Sri, ook wel de Rijstgodin genoemd. Zoals u misschien wel weet, speelt rijst een essentiële rol in de Indonesische samenleving. Het zal u daarom ook niet verbazen dat Dewi Sri, de Rijstgodin, vaak in verschillende kunstvormen wordt aanbeden. Tusan gebruikt vaak het driehoek symbool dat de relatie weergeeft tussen mens, natuur en God. De schilder was de eerste persoon die moderne kunst studeerde aan het Instituut van Technologie in Bandung van 1945 tot 1962, West-Java.

blog indonesische schilderkunst in de winkel van rama tours holland 4

Wat opmerkelijk is, is dat het merendeel van deze Indonesische schilders na de onafhankelijkheid van Indonesië een tijd in het buitenland hebben gewoond, waarna zij zich vooral richtten op traditionele Indonesische kunst. Hoewel zij beïnvloed werden door buitenlandse ideeën (vaak Westers) bleven zij dicht bij hun Indonesische identiteit.

Neem een kijkje in onze winkel!

Wij bij Rama Tours houden van kunst en delen deze passie graag met onze u. Er staat nog veel meer moois in onze winkel; zo beschikken we over prachtige foto’s, wayangpoppen en andere souvenirs. Wij nodigen u graag uit om eens een kijkje te nemen. En na het lezen van deze blog weet u: achter veel van onze schilderijen schuilt een interessant verhaal.

Volg ons op:

Rama Tours Nieuwsbrief

Altijd op de hoogte blijven van de laatste
weetjes? Meld u dan nu aan!
  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.